Ana Sayfa › Blog › Darphane Sertifikalı Altın (ALTIN.S1) Nedir?

Darphane Sertifikalı Altın (ALTIN.S1) Nedir?

Yatırım hesabınızda hisse senedi alıp satarken aynı ekrandan altın birikimi yapmak, fiziki saklama derdiyle uğraşmamak ve bankaların yüksek alım-satım makas (alım ile satım fiyatı arasındaki fark) oranlarından kaçınmak isteyebilirsiniz. Ancak borsa ekranında karşınıza çıkan ALTIN.S1 kodlu enstrümanı gördüğünüzde kafanızda soru işaretleri belirebilir: 1 lot sertifika tam olarak kaç gram altına denk geliyor? Borsa fiyatı neden serbest piyasadaki fiziki altından farklı hareket ediyor? İstediğiniz an bu sertifikaları fiziki külçe altına çevirebilir misiniz?

Sermaye piyasalarında altın birikimi yapmayı planlayan pek çok yatırımcı, sertifika borsasındaki lot matematiğini ve fiziki teslim şartlarını tam olarak bilmediği için hatalı fiyatlamalarla karşılaşabiliyor. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından ihraç edilen ve Borsa İstanbul’da ALTIN.S1 koduyla işlem gören bu enstrüman, doğru anlaşıldığında tasarruf sahibine önemli avantajlar sunarken; lot çarpımı ve prim farkı göz ardı edildiğinde beklenmedik maliyetler doğurabiliyor. Bu rehberde, Darphane sertifikalı altın yapısını, borsadaki alım-satım matematiğini, fiziki altına dönüştürme kurallarını ve serbest piyasa ile olan farklarını adım adım inceleyeceğiz.

Bu Yazıda Neler Var

• Darphane Sertifikalı Altın (ALTIN.S1) Nedir ve Nasıl Çalışır?
• ALTIN.S1 Alım-Satım Rehberi ve Borsa İşlem Adımları
• ALTIN.S1 Fiziki Altına Nasıl Çevrilir?
• Darphane Sertifikası ile Fiziki Gram Altın Arasındaki Fiyat Farkı ve Prim Riski
• Dijital ve Fiziki Altında Alternatif Yaklaşım: Pars Global Gold
• Sonuç
• Sıkça Sorulan Sorular

Darphane Sertifikalı Altın (ALTIN.S1) Nedir ve Nasıl Çalışır?

Geleneksel altın birikimi yöntemlerini Borsa İstanbul'un teknolojik altyapısıyla buluşturan bu sisteme geçmeden önce, sermaye piyasasındaki dayanak varlık mantığını kavramak gerekir.

Darphane sertifikalı altın, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı (hmb.gov.tr) bağlı kuruluşu olan Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından ihraç edilen, Borsa İstanbul Emtia Pazarı'nda ALTIN.S1 koduyla işlem gören bir sermaye piyasası aracıdır. Bu sertifikalar, yatırımcıların fiziki altına doğrudan sahip olmadan, borsa üzerinden pay senetleri gibi kolayca alıp satabilmelerine olanak tanır.

0,01 Gram Temeli ve Lot Hesabı

Sertifikanın en kritik teknik özelliği, temsil ettiği altın miktarıdır. Her bir ALTIN.S1 sertifikası (1 lot), 0,995 saflıkta (24 ayar - altının alaşım içindeki saflık oranı) tam olarak 0,01 gram has altın (katkısız, saf altın) karşılığıdır. Yani borsa ekranında gördüğünüz 1 adet ALTIN.S1 fiyatı, 1 gram altının yüzde birine denk gelir. Ekrandaki fiyatı 100 ile çarptığınızda, borsa piyasasındaki 1 gram altının TL cinsinden değerine ulaşırsınız.

Borsa İstanbul Emtia Pazarı Yapısı

ALTIN.S1, Borsa İstanbul bünyesindeki Emtia Pazarı'nda kote edilmiştir. İhraç edilen toplam sertifika miktarı Darphane kasalarında tutulan fiziki külçe altınlarla %100 oranında birebir desteklenir. Yatırımcı borsa hesabından alım yaptığında, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde kendi adına tescillenen bir hak elde eder.

Vergi Avantajı ve %0 Stopaj

Mevcut vergi düzenlemelerine göre, Borsa İstanbul'da işlem gören Darphane altın sertifikası alım-satım işlemlerinden elde edilen kazançlar %0 stopaj (gelir vergisi kesintisi) oranına tabidir. Banka altın hesaplarındaki kambiyo gider vergisi veya fonlardaki muhtemel kesintiler düşünüldüğünde, bu vergi muafiyeti tasarruf sahipleri için net bir maliyet avantajı yaratır.

Hesap

Hesap: Borsa ekranında ALTIN.S1 sertifikasının fiyatının 32,50 TL olduğunu varsayalım. 1 lot = 0,01 gram olduğundan, borsadaki 1 gram altının maliyeti $32,50 \times 100 = 3.250\text{ TL}$ olarak hesaplanır. Portföyünüze 250 lot eklediğinizde, $250 \times 0,01 = 2,50\text{ gram}$ has altın karşılığı sertifikaya sahip olursunuz ve ödeyeceğiniz tutar $250 \times 32,50 = 8.125\text{ TL}$ olur.

Sertifikanın temel çalışma prensibini ve lot hesaplamasını kavradığımıza göre, bu varlığın borsada nasıl alınıp satıldığına ve işlem adımlarına bakabiliriz.

ALTIN.S1 Alım-Satım Rehberi ve Borsa İşlem Adımları

Sertifika sisteminin yapısını anladıktan sonra, bir yatırımcının borsa hesabı üzerinden bu işlemi pratikte nasıl gerçekleştireceğini inceleyelim.

ALTIN.S1 sertifikasını almak için herhangi bir banka veya aracı kurumda yatırım hesabınızın bulunması yeterlidir. Borsa İstanbul Emtia Pazarı (borsaistanbul.com) platformunda tıpkı bir hisse senedi gibi işlem gören bu enstrümanı almak oldukça kolaydır.

Hisse Hesabından Emir Verme

Aracı kurumunuzun mobil veya web uygulamasına giriş yaptıktan sonra hisse arama bölümüne "ALTIN.S1" yazmanız gerekir. Karşınıza çıkan alım-satım ekranında adet (lot) ve birim fiyat girerek emrinizi iletebilirsiniz. Emriniz, piyasadaki eşleşme kurallarına göre anında gerçekleşir.

İşlem Saatleri ve Likidite

ALTIN.S1 işlemleri, Borsa İstanbul'un resmi çalışma saatleri dahilinde (hafta içi 09:50 - 18:10 arası) gerçekleştirilir. Borsa kapalıyken veya hafta sonlarında işlem yapmak mümkün değildir. Piyasa yapıcı banka ve aracı kurumların sunduğu likidite sayesinde alım ile satım arasındaki makas oldukça dardır.

T+2 Takas Kuralı ve Portföy Yönetimi

Borsa İstanbul genel takas kuralları uyarınca, ALTIN.S1 alım ve satımlarında T+2 takas günü esası geçerlidir. Sertifikayı sattığınızda elde ettiğiniz nakit bakiyeyi başka bir alanda kullanmak veya çekmek için 2 işlem günü beklemeniz gerekir. Aynı şekilde, aldığınız sertifikayı fiziki teslimata konu edebilmek için de takasın tamamlanmış olması şarttır.

İpucu

İpucu: Borsa işlem saatleri içinde banka altın hesaplarında makas aralığı %2 ila %5 seviyelerine çıkabilirken, ALTIN.S1 tahtasında derin likidite sayesinde alış-satış farkı genellikle kuruş seviyelerinde kalır. Ancak borsa kapandıktan sonra akşam veya gece saatlerinde işlem yapamayacağınızı unutmamalısınız.

Örnek

Örnek: Bir yatırımcı, portföyündeki 20.000 TL nakit ile ALTIN.S1 almak istemektedir. Sertifika fiyatının tahtada 33,00 TL (gram karşılığı 3.300 TL) olduğunu varsayalım. Yatırımcı $20.000 / 33,00 \approx 606\text{ lot}$ alım emri verebilir. Yapılan işlem sonucu yatırımcının hesabına 6,06 gram karşılığı ALTIN.S1 tanımlanır ve aracı kurum komisyonu (örneğin %0,05 yani 10 TL) düşülür.

Borsadan alımı tamamlanan sertifikaların dijital olarak saklanması pratik olsa da, pek çok yatırımcının nihai amacı bu birikimi fiziki altın olarak elinde tutmaktır.

ALTIN.S1 Fiziki Altına Nasıl Çevrilir?

Borsada dijital olarak biriktirilen sertifikaların en önemli vaatlerinden biri, istendiğinde fiziki külçe altına dönüştürülebilmesidir. Ancak bu dönüşümün belirli kuralları ve alt limitleri bulunmaktadır.

Darphane, yatırımcıların dijital sertifikalarını fiziki külçe altın olarak teslim alabilmelerine olanak tanır. Ancak bireysel yatırımcıların küçük gramajlardaki talepleri doğrudan karşılanmaz; sistem belirli bir birikim eşiği üzerine kurulmuştur.

5.000 Lot (50 Gram) Alt Sınır Kuralı

Sertifikalarını fiziki altına çevirmek isteyen bir yatırımcının portföyünde en az 5.000 lot (50 gram) ALTIN.S1 bulunması zorunludur. 5.000 lotun altındaki talepler fiziki teslime konu edilemez. Ayrıca günlük azami fiziki dönüştürme limiti ise 100.000 lot (1.000 gram yani 1 kg) olarak belirlenmiştir.

Darphane Başvuru ve Teslimat Süreci

Fiziki teslimat talebi, yatırımcının çalıştığı aracı kurum üzerinden Borsa İstanbul ve Darphane’ye iletilir. T+2 takas süresi dolmuş olan sertifikalar bloke edilir. Yatırımcı, fiziki altınlarını İstanbul Beşiktaş'taki Darphane Genel Müdürlüğü’nden bizzat teslim alabilir veya sigortalı kargo seçeneği üzerinden adrese teslimat talep edebilir.

Maliyet ve Dönüştürme Şartları

Fiziki dönüştürme işleminde Darphane tarafından belirlenen basım, sertifikalandırma ve sevkiyat giderleri yatırımcıya yansıtılır. Teslim edilen altınlar 0,995 saflıkta üretilmiş standart fiziki külçe altınlardır.

Dikkat

Dikkat: Hesabınızda 4.900 lot (49 gram) ALTIN.S1 bulunuyorsa, fiziki teslimat başvurusunda bulunamazsınız. Fiziki külçe talep edebilmek için portföyünüzü en az 5.000 lota tamamlamanız ve T+2 takas süresinin dolmasını beklemeniz gerekir.

Hesap

Hesap: Portföyünde 6.500 lot ALTIN.S1 bulunan bir yatırımcı fiziki teslimat talep ettiğinde, 5.000 lotluk (50 gram) külçe altın teslimini tamamlar. Kalan 1.500 lot (15 gram) ise yatırım hesabında dijital sertifika olarak kalmaya devam eder.

Fiziki teslimat koşulları net olmakla birlikte, sertifikanın borsa fiyatı ile serbest piyasadaki fiziki altın fiyatı arasında her zaman tam bir eşitlik oluşmaz.

Darphane Sertifikası ile Fiziki Gram Altın Arasındaki Fiyat Farkı ve Prim Riski

Sertifika yatırımcılarının en sık düştüğü yanılgılardan biri, ALTIN.S1 borsa fiyatının her an serbest piyasadaki fiziki gram altın fiyatına birebir eşit olacağını varsaymaktır.

Piyasada dolaşımda olan ALTIN.S1 sertifikalarının toplam miktarı sınırlıdır (ihraç tavanı 500 milyon adet, yani 5 ton altın karşılığıdır). Talebin yoğun olduğu dönemlerde borsa tahtasındaki sertifika fiyatı, serbest piyasadaki spot gram altın fiyatının oldukça üzerine çıkabilir. Bu duruma finans literatüründe "primli fiyatlama" denir.

Borsa Arz-Talep Dengesi ve Prim Fiyatlaması

Sermaye piyasasında yatırımcıların borsa dışına çıkmadan hızlıca altına geçme isteği, sertifika tahtasında aşırı alım baskısı yaratabilir. Arz sabit, talep yüksek olduğunda ALTIN.S1 fiyatı spot altından bağımsız olarak yukarı tırmanır.

%10-%20 Primli Fiyat Riski

Geçmiş dönem verileri incelendiğinde, ALTIN.S1 fiyatının Kapalıçarşı veya serbest piyasa fiziki gram altın fiyatına kıyasla %10 ila %20 arasında daha pahalı işlem gördüğü dönemler olmuştur. Bu durum, sertifikayı yüksek primliyken alan bir yatırımcının, spot altın fiyatı yükselse dahi primlerin kapanması sonucu zarar etme riskiyle (prim erimesi) karşılaşabileceği anlamına gelir.

BIST Fiyat Marjı Düzenlemeleri

Borsa İstanbul, Emtia Pazarı'nda oluşan aşırı fiyat oynaklıklarını dizginlemek amacıyla alt ve üst fiyat limitlerinde dönemsel güncellemeler yapmaktadır. Örneğin Şubat 2026 başında yapılan düzenlemeyle alt fiyat limiti oranının %5'ten %10'a çıkarılması, sertifika fiyatındaki prim marjının dengelenmesine yönelik adımlardan biridir.

Örnek

Örnek: Serbest piyasada 1 gram fiziki has altının 3.000 TL olduğunu varsayalım. Borsa ekranında ALTIN.S1 sertifikası 34,50 TL’den işlem görüyorsa, borsadaki gram altın karşılığı $34,50 \times 100 = 3.450\text{ TL}$ demektir. Bu durumda sertifika piyasası, fiziki piyasaya göre $\%15$ primlidir $[(3.450 - 3.000) / 3.000 \times 100 = \%15]$. Yatırımcı 3.450 TL'den girdiği bu pozisyonda, spot altın değişmese bile prim oranının %0'a gerilemesi halinde gram başına 450 TL değer kaybı yaşayabilir.

Borsadaki prim riski ve 50 gram fiziki teslimat sınırı düşünüldüğünde, hem canlı piyasa fiyatıyla işlem yapmak hem de daha düşük gramajlarda fiziki teslimat veya doğrudan esnek yönetim isteyen tasarruf sahipleri için farklı alternatifler öne çıkmaktadır.

Dijital ve Fiziki Altında Alternatif Yaklaşım: Pars Global Gold

Borsa işlem saatlerine bağlı kalmadan, prim riski taşımadan ve esnek gramajlarla hem online altın alıp satmak hem de fiziki teslimat almak isteyenler için Pars Global Gold şeffaf bir model sunar.

ALTIN.S1 sisteminde karşılaşılan borsa saatleri kısıtı, T+2 takas bekleme süresi, 50 gramlık fiziki teslimat barajı ve borsa prim riski gibi etkenler, fiziki altına doğrudan erişmek isteyen yatırımcıları alternatif kanalları incelemeye yöneltmektedir.

Hafta İçi 08:00-22:00 Canlı İşlem Olanağı

Borsa İstanbul’un 09:50-18:10 işlem saatlerine karşın, Pars Global Gold sisteminde hafta içi her gün 08:00 - 22:00 saatleri arasında canlı fiyatlar üzerinden online alım-satım işlemleri gerçekleştirilebilir (Cumartesi ve Pazar günleri piyasa kapalıdır). Bu esneklik, mesai saatleri dışında da piyasa hareketlerini değerlendirme imkanı sunar.

Has Altın Esası ve Doğrudan Fiziki Teslimat

İşlemler 995/1000 saflıkta has altın esasına dayanır. ALTIN.S1’deki 5.000 lot (50 gram) toplama şartı yerine, Pars Global Gold üzerinden alınan altınlar güvenle saklanabilir ya da talep edildiğinde fiziki olarak teslime konu edilebilir. Teslimat ve iade süreçleri kurallarına uygun olarak fiziki altınlarınızı İstanbul Kuyumcukent veya Kapalıçarşı teslim noktalarından şahsen teslim alabilir ya da sigortalı kargo ile adresinize getirtebilirsiniz.

Anlık Fiyat Sabitleme ve Güvenli Saklama

Geliştirilen "Pars Altın Kasası" modülü sayesinde, sipariş verdiğiniz andaki canlı fiyat sisteme kilitlenir; böylece borsa tahtasındaki gibi yapay prim oluşumlarıyla karşılaşmazsınız. Piyasadaki tüm güncel altın ürünleri ve canlı fiyatlar şeffaf şekilde takip edilebilir. Dijital işlemlerde kullanıcı bilgileri KVKK aydınlatma metni çerçevesinde yüksek güvenlik standartlarıyla korunur. Ayrıca online satın alımlarda tüm haklar mesafeli satış sözleşmesi şartları mevzuatına tabidir.

Hesap

Hesap: Borsa saatleri dışında akşam 20:00'de altın piyasasında yaşanan bir gelişmeyi değerlendirmek istediğinizi varsayalım. Borsa İstanbul kapalı olduğu için ALTIN.S1 alımı yapamazsınız. Pars Global Gold platformunda ise 08:00-22:00 saatleri arasında 995/1000 saflıktaki canlı has altın fiyatı üzerinden siparişinizi anında verebilir, dilerseniz Kasa hesabınızda tutabilir veya sigortalı kargo ile fiziki teslimat talep edebilirsiniz.

Sonuç

Darphane sertifikalı altın (ALTIN.S1), Borsa İstanbul'da hisse senedi hesabı bulunan, sıfır saklama riskiyle vergisiz (%0 stopaj) birikim yapmak isteyen yatırımcılar için işlevsel bir sermaye piyasası aracıdır. 1 lotun 0,01 gram altına denk geldiği lot matematiğini bilmek, fiziki teslimat için 5.000 lotluk (50 gram) eşiği göz önünde bulundurmak ve borsada oluşabilecek primli fiyatlama risklerini doğru analiz etmek bu sistemde başarılı olmanın temel şartlarıdır.

Borsadaki prim dalgalanmalarından etkilenmeden, hafta içi genişletilmiş saat diliminde (08:00-22:00) canlı fiyatlarla işlem yapmak ve esnek koşullarda fiziki altın teslimatı almak istiyorsanız, bir sonraki adım olarak Pars Global Gold’un canlı fiyat ekranını inceleyebilir ve varlıklarınızı güvenli has altın altyapısıyla değerlendirebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

ALTIN S1 nedir nasıl alınır?

ALTIN.S1, Darphane tarafından ihraç edilen ve Borsa İstanbul Emtia Pazarı'nda işlem gören altın sertifikasıdır. Herhangi bir banka veya aracı kurumdaki yatırım hesabınız üzerinden, hisse senedi alır gibi arama çubuğuna "ALTIN.S1" yazarak BIST işlem saatleri içinde kolayca alım-satım yapabilirsiniz.

ALTIN S1 1 lot kaç gram eder?

ALTIN.S1 sertifikasında 1 lot, 0,995 saflıkta (24 ayar) tam olarak 0,01 gram has altına denk gelir. Borsa ekranında gördüğünüz sertifika fiyatını 100 ile çarparak 1 gram altının borsa karşılığını hesaplayabilirsiniz. Örneğin 1 lot 33 TL ise, 1 gram borsa altını 3.300 TL'dir.

ALTIN S1 fiziki altına çevirme şartları nelerdir?

ALTIN.S1 sertifikalarını fiziki altına dönüştürmek için portföyünüzde en az 5.000 lot (50 gram) sertifika bulunması ve T+2 takas süresinin tamamlanmış olması gerekir. Başvuru sonrası fiziki altınlar İstanbul Beşiktaş'taki Darphane Genel Merkezi'nden bizzat veya sigortalı kargo ile teslim alınabilir.

ALTIN S1 vergi stopaj oranı nedir?

Borsa İstanbul'da işlem gören Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1) alım-satım kazançlarından %0 oranında stopaj kesintisi uygulanmaktadır. Mevcut mevzuatta bireysel yatırımcılar için herhangi bir gelir vergisi kesintisi bulunmamaktadır.

ALTIN S1 ile gram altın arasındaki fiyat farkı neden var?

ALTIN.S1 sertifikaları borsa arz-talep dengesine göre işlem görür. Sertifika miktarının sınırlı olması ve yoğun talep dönemlerinde yatırımcıların borsada kalma isteği nedeniyle, ALTIN.S1 fiyatı serbest piyasadaki spot gram altın fiyatına kıyasla %10-%20 seviyelerine varan oranlarda primli (pahalı) seyredebilir.